สาเหตุและอาการของ กรดไหลย้อน ในสตรีมีครรภ์

โดย นพ.นิวัฒน์ อรัญญาเกษมสุข

โรคกรดไหลย้อนในคนท้อง
มีการเปลี่ยนแปลงของ
ฮอร์โมนต่างๆ หลายชนิด

เช่น โปรเจสติน (Progestin) ส่งผลให้การทํางานของหลอดอาหาร และกระเพาะอาหาร ทํางานได้ช้าลง จึงมีโอกาสเกิดโรคนี้ได้สูงขึ้น ประกอบกับในช่วงท้ายของการตั้งครรภ์ มดลูกที่ใหญ่ขึ้น ยังเบียดบัง พื้นที่ของกระเพาะอาหารทําให้ความจุของกระเพาะอาหารน้อยลง โอกาสการเกิดภาวะกรดไหลย้อนจึงมากขึ้น นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่น เสริมอีกด้วย เช่น

โรคที่เกิดจากกระเพาะอาหารส่วนต้นเข้าไปในกะบังลม ที่เรียกว่า Hiatus Hernia

การดื่มสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอลล์ รวมถึงเครื่องดื่มอัดแก๊ส และน้ำอัดลมต่างๆ

รับประทานอาหารประเภททอด มันหรืออาหารที่มีรสเปรี้ยวจัด เผ็ดจัด อาหารหมักดอง อาหารย่อยยาก

พฤติกรรมการทานอาหารแต่ละมื้อในปริมาณมากหรืออิ่มมากเกินไปหรือการล้มตัวลงนอนทันทีหลังรับประทาน

การตั้งครรภ์มีแรงกดดันในกระเพาะอาหารเพิ่มขึ้นจึงดันให้หูรูดเปิดหรือปิดไม่สนิทอาหารหรือกรดจากกระเพาะอาหารจึงไหลย้อนกลับเข้าหลอดอาหาร

การสูบบุหรี่เพิ่มกรดในกระเพาะอาหาร และอาจทําให้การบีบตัวของกระเพาะอาหารลดลง

ยาบางชนิด เช่น ยาขยายหลอดลม ยาลดความดันบางกลุ่ม และฮอร์โมนโปรเจสติน

ความเครียด

อาการของคุณแม่กรดไหลย้อน

อาการกรดไหลย้อน
ของคุณแม่ตั้งครรภ์
ไม่ได้แตกต่าง
จากคนที่ไม่ตั้งครรภ์

ซึ่งอาจมีทั้งอาการในหลอดอาหาร หรือนอกหลอดอาหาร ดังนี้

อาการในหลอดอาหาร อาการใน
หลอดอาหาร

  • กลืนลําบาก คล้ายมีก้อนอยู่ในคอถ้าเป็นมากจะเจ็บคอมากจนอาจจะกลืนอาหารแทบจะไม่ได้
  • เสียงแหบกว่าปกติ เจ็บคอ มีเสมหะอยู่ในลําคอหรือระคายคอตลอดเวลา
  • อาการปวดแสบร้อนบริเวณหน้าอกและลิ้นปี่ที่เรียกว่า Heartburn เนื่องจากกรดไปทําให้หลอดอาหารอักเสบ เป็นอาการที่พบบ่อยในคนท้อง
  • มีอาการเรอบ่อย คลื่นไส้ รู้สึกเหมือนมีรสขมของน้ำดี หรือรสเปรี้ยวของกรดในคอหรือปาก

อาการนอกระบบหลอดอาหาร อาการนอก
ระบบหลอดอาหาร

  • มีน้ำลายมากผิดปกติ มีกลิ่นปาก เสียวฟัน หรือมีฟันผุได้
  • มีอาการจาม คัดจมูก น้ำมูกไหล หรือเป็นหวัดเรื้อรัง
  • ไอเรื้อรัง รู้สึกสําลักน้ำลายหรือหายใจไม่ออกในเวลากลางคืน จนอาจทําให้ต้องตื่นกลางดึก
  • ไอ หอบ เหนื่อย หายใจมีเสียงหวีด (อาการโรคหอบหืด) หรือทําให้อาการของโรคหอบหืดที่เป็นอยู่ก่อนแล้ว รุนแรงขึ้น จากมีกรดไหลทันสู่หลอดลมและปอดจึงก่อการอักเสบเรื้อรังของหลอดลมและปอด